# Reading a Malaysian Auditor's Report, Section by Section

> Setiap bahagian dalam laporan juruaudit bebas Malaysia mengikut turutan, disemak berdasarkan laporan ilustrasi MIA dalam AAPG 1 dan AAPG 2, supaya pemberi pinjaman atau pembeli boleh menyemak due diligence satu laporan dalam masa lima minit.

- Category: audit
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-07-20
- Canonical: https://negaraku.md/audit/auditors-report-anatomy

---

Laporan juruaudit di Malaysia adalah dokumen berformat tetap. MIA menerbitkan
laporan ilustrasi — AAPG 1 untuk rangka kerja MFRS, AAPG 2 untuk MPERS, kedua-duanya
dibaca bersama Companies Act 2016 (Akta Syarikat 2016) — dan firma audit mengikutinya
dengan teliti. Ini menjadikan due diligence pantas, kerana apa-apa yang tidak kena
pada tempatnya kelihatan dengan jelas.

Berikut setiap medan, mengikut turutan.

## Laporan itu, medan demi medan

### 1. Tajuk dan penerima

`INDEPENDENT AUDITORS' REPORT` diikuti dengan `TO THE MEMBERS OF [COMPANY] SDN. BHD.`
atau `BERHAD`.

Penerima laporan adalah ahli syarikat (members), bukan syarikat itu sendiri dan
bukan lembaga pengarah. Ini penting apabila perenggan Other Matters muncul kemudian.

### 2. Report on the Audit of the Financial Statements

Tajuk struktur. Ia wujud supaya tajuk kedua, *Report on Other Legal
and Regulatory Requirements*, boleh muncul di bahagian bawah apabila diperlukan.

### 3. Opinion

Mengenal pasti syarikat, menyenaraikan penyata yang diaudit, memberikan tempoh, dan
yang penting turut menyertakan **rujukan muka surat** — ilustrasi MIA berbunyi *as
set out on pages XX to XX*. Semak rujukan itu terhadap dokumen yang ada di hadapan
anda. Ini adalah juruaudit memberitahu anda dengan tepat muka surat mana yang
diliputi oleh opinion tersebut.

Ayat opinion menamakan rangka kerja yang digunakan:

> …give a true and fair view of the financial position of the Company as at 31
> December 20XX … in accordance with **Malaysian Private Entities Reporting
> Standard and the requirements of the Companies Act 2016 in Malaysia**.

Laporan MFRS pula menamakan rangka kerja Malaysian Financial Reporting Standards.
Jika syarikat yang sepatutnya menggunakan MFRS menunjukkan MPERS, itu adalah
dapatan (finding) yang sebenar.

Apabila opinion diubah suai (modified), tajuk itu sendiri turut berubah —
**Qualified Opinion**, **Adverse Opinion**, **Disclaimer of Opinion** — dan
bahagian seterusnya ialah bahagian Basis yang dinamakan sepadan dengannya.

### 4. Basis for Opinion

Menyatakan bahawa audit dijalankan menurut **approved standards on auditing in
Malaysia and International Standards on Auditing**. Pengisytiharan berganda ini
adalah sengaja: MIA meluluskannya pada Ogos dan September 2016 untuk menjelaskan
bahawa audit di bawah Akta Syarikat 2016 memenuhi piawaian yang diterima di
peringkat global.

### 5. Independence and Other Ethical Responsibilities

Dipersembahkan sebagai sub-tajuk di dalam bahagian Basis. Menamakan kedua-dua
**By-Laws (on Professional Ethics, Conduct and Practice) of the Malaysian
Institute of Accountants** dan **IESBA International Code of Ethics**, sekali
lagi pematuhan berganda.

Satu-satunya pengecualian ialah disclaimer of opinion, di mana ISA 705 (Revised)
perenggan 28(c) mengawal persembahannya sebaliknya.

### 6. Material Uncertainty Related to Going Concern, if present

Satu bahagian berasingan dengan tajuknya sendiri, dikehendaki oleh ISA 570
(Revised) perenggan 22 apabila wujud ketidakpastian material dan pendedahan
adalah mencukupi. Ia berakhir dengan pernyataan bahawa opinion tidak diubah
suai. **Bacalah bahagian ini; jangan anggap ia sebagai satu qualification.**

### 7. Emphasis of Matter, if present

Menarik perhatian kepada sesuatu yang telah pun didedahkan. Turut berakhir
dengan *our opinion is not modified in respect of this matter*. Ia boleh
terletak sebelum atau selepas bahagian Key Audit Matters.

### 8. Key Audit Matters — listed entities

Hadir untuk set lengkap penyata kewangan tujuan am (general purpose financial
statements) bagi entiti tersenarai, dan apabila juruaudit membuat keputusan
sedemikian atau undang-undang menghendakinya. Tidak hadir dalam laporan
syarikat persendirian yang biasa.

### 9. Information Other than the Financial Statements and Auditors' Report Thereon

Bagi syarikat persendirian, maklumat lain tersebut ialah **directors' report**
(laporan pengarah). Bahagian ini menyatakan bahawa opinion tidak meliputinya,
dan bahawa juruaudit telah membacanya untuk mempertimbangkan sama ada ia tidak
konsisten secara material dengan penyata kewangan.

Cari ayat penutupnya. *We have nothing to report in this regard* ialah versi
yang bersih. Alternatifnya menerangkan salah nyata material (material
misstatement) yang dikenal pasti dalam laporan pengarah — sesuatu yang mudah
terlepas pandang tetapi merupakan dapatan yang sebenar.

### 10. Responsibilities of the Directors for the Financial Statements

Meliputi penyediaan penyata kewangan mengikut rangka kerja yang berkenaan,
kawalan dalaman, dan penilaian going concern.

MIA membuat keputusan khusus Malaysia di sini: kerana pengarah di bawah Akta
Syarikat 2016 mempunyai tanggungjawab berkanun untuk menyediakan penyata
kewangan **termasuk pengawasan (oversight) proses pelaporan kewangan**, tiada
rujukan berasingan kepada tanggungjawab pengawasan diperlukan. Laporan yang
mengimport templat asing dengan badan tadbir urus berasingan yang dinamakan
tidak mengikut AAPG 1.

### 11. Auditors' Responsibilities for the Audit of the Financial Statements

Bahagian yang panjang: reasonable assurance, professional scepticism, lima
tanggungjawab berbentuk bullet termasuk kesimpulan going concern, dan
komunikasi dengan pengarah mengenai skop, masa, dan kelemahan ketara
(significant deficiencies) dalam kawalan dalaman.

**Satu semakan Malaysia yang jarang dibuat oleh sesiapa.** Pada Ogos 2016, MIA
memutuskan **untuk tidak** membenarkan pilihan meletakkan sebahagian daripada
huraian ini dalam lampiran atau di laman web. Juruaudit dikehendaki
memasukkannya **di dalam badan laporan itu sendiri**. Laporan Malaysia yang
merujuk silang ke laman web bagi tanggungjawab juruaudit tidak mengikut
keputusan Institut.

### 12. Report on Other Legal and Regulatory Requirements, if present

Hanya muncul apabila terdapat sesuatu yang perlu dilaporkan di bawah Akta
Syarikat 2016. Dua pencetus (trigger) biasa dalam ilustrasi MIA:

- **Anak syarikat tidak diaudit (unaudited subsidiaries).** Apabila firma
  pelapor tidak mengaudit semua anak syarikat, laporan mengenal pasti anak
  syarikat tersebut, memenuhi keperluan s.266(2)(c).
- **Kekurangan rekod (records deficiencies).** Apabila rekod perakaunan dan
  rekod lain tidak disimpan dengan sepatutnya, atau apabila juruaudit tidak
  memperoleh semua maklumat dan penjelasan yang diperlukan, laporan menyatakan
  sedemikian. MIA mengaitkan ini dengan nota kaki kepada s.266(3), yang
  menghendaki juruaudit menyatakan butiran bagi apa-apa kekurangan, kegagalan
  atau ketidakcukupan.

Jika anda melihat tajuk ini, bacalah. Di sinilah masalah rekod atau tadbir
urus terserlah walaupun angka-angka lulus.

### 13. Other Matters

Perkataan had (limitation) piawai MIA:

> This report is made solely to the members of the Company, as a body, in
> accordance with Section 266 of the Companies Act 2016 in Malaysia and for no
> other purpose. We do not assume responsibility to any other person for the
> content of this report.

Jika anda seorang pemberi pinjaman atau pembeli, ayat ini mengenai anda.
Laporan itu ditulis untuk ahli syarikat (members). Sesiapa lain yang
bergantung kepadanya berbuat demikian di luar tujuan yang dinyatakan, itulah
sebabnya pihak pengambilalih (acquirers) menugaskan kerja mereka sendiri
berbanding bergantung kepada laporan berkanun tersebut.

### 14. Signature block

Susun atur ilustrasi MIA:

```
[Audit Firm]                [Partner]
[AF XXXX]                   [99999/99/9999 (J)]
Chartered Accountants       Chartered Accountant
```

Seksyen 265(5) Akta Syarikat 2016 menjadikan ini mandatori, bukan sekadar
hiasan: laporan oleh sebuah firma **tidak dianggap dibuat atau diberikan
dengan sempurna (duly made or given)** melainkan ia ditandatangani atas nama
firma dan atas namanya sendiri oleh seorang rakan kongsi (partner) yang
merupakan juruaudit syarikat yang diluluskan, dengan **nombor firma** dan
**nombor kelulusan** rakan kongsi ditulis atau dicetak dengan jelas di sebelah
tandatangan masing-masing.

Nombor firma ialah nombor AF (AF number) yang diperuntukkan oleh Pendaftar
(Registrar) di bawah s.265. Nombor kelulusan ialah nombor yang diperuntukkan
apabila Menteri Kewangan meluluskan individu tersebut di bawah s.263 — dan
ingat bahawa di bawah s.263(4), setiap kelulusan berkuat kuasa selama **dua
tahun** dan boleh dibatalkan pada bila-bila masa.

### 15. Date and location

Tarikh diletakkan terakhir, dan di bawah perenggan 48 ISA 700 (Revised), ia
mesti **tidak lebih awal** daripada tarikh juruaudit memperoleh bukti yang
mencukupi dan sesuai, termasuk bukti bahawa pihak yang mempunyai kuasa yang
diiktiraf telah mengisytiharkan tanggungjawab bagi penyata kewangan. Di
Malaysia, itu ialah kelulusan pengarah di bawah s.251.

Perenggan 47 menghendaki laporan menamakan lokasi dalam bidang kuasa
(jurisdiction) tempat juruaudit menjalankan amalannya. Kuala Lumpur, Johor
Bahru, Kuching — bukan alamat klien.

## Senarai semak due diligence lima minit

| Semakan | Di mana | Bendera merah |
| --- | --- | --- |
| Tajuk opinion | Bahagian 3 | Apa-apa selain daripada `Opinion` semata-mata |
| Rangka kerja dinamakan | Ayat opinion | MPERS pada syarikat yang sepatutnya menggunakan MFRS |
| Rujukan muka surat | Ayat opinion | Tidak sepadan dengan penyata yang dibekalkan |
| Bahagian tambahan | Antara Basis dan Other Information | Bahagian going concern atau emphasis terlepas pandang |
| Kesimpulan maklumat lain | Bahagian 9 | Salah nyata material laporan pengarah yang diterangkan |
| Tanggungjawab juruaudit | Bahagian 11 | Dirujuk silang ke laman web dan bukan dinyatakan sepenuhnya |
| Perkara lain berkanun dan kawal selia | Bahagian 12 | Hadir langsung — bacalah sebabnya |
| Nombor AF | Blok tandatangan | Tiada |
| Nombor kelulusan rakan kongsi | Blok tandatangan | Tiada, yang menjadikan laporan tidak dibuat dengan sempurna di bawah s.265(5) |
| Tarikh laporan | Bahagian bawah | Lebih awal daripada tarikh kelulusan pengarah |
| Lokasi | Bahagian bawah | Tiada |

## Kesilapan biasa

- **Hanya membaca perenggan pertama.** Bahagian going concern dan other
  information membawa kandungan yang paling berguna dari segi komersial.
- **Menganggap laporan itu ditulis untuk anda.** Perenggan Other Matters
  menyatakan sebaliknya.
- **Menganggap ketiadaan key audit matters sebagai satu kelemahan.** ISA 701
  adalah keperluan untuk entiti tersenarai.
- **Mengabaikan blok tandatangan.** Ia adalah satu-satunya medan yang
  mempunyai peraturan kesahihan berkanun yang melekat padanya, dalam s.265(5).
- **Menerima laporan yang bertarikh sebelum pengarah meluluskan akaun.**
- **Terlepas pandang tajuk Report on Other Legal and Regulatory
  Requirements**, iaitu tempat kekurangan rekod dan anak syarikat tidak
  diaudit didedahkan.

## Seterusnya

Jika laporan itu membawa satu modification, langkah seterusnya yang berguna
ialah memahami yang mana satu daripada empat jenis opinion itu, dan mengapa
jenis tersebut dipilih.

## Sources

- AAPG 1 — Auditors report on financial statements prepared in accordance with the MFRS framework and Companies Act 2016 — https://mia.org.my/wp-content/uploads/2022/06/MIA_Audit_and_Assurance_Practice_Guide_AAPG_1-1.pdf (MIA)
- AAPG 2 — Auditors report on financial statements prepared in accordance with MPERS and Companies Act 2016 — https://mia.org.my/wp-content/uploads/2022/06/MIA_Audit_and_Assurance_Practice_Guide_AAPG_2.pdf (MIA)
- ISA 700 (Revised), Forming an Opinion and Reporting on Financial Statements — https://mia.org.my/wp-content/uploads/2022/04/MIA_ISA_700_Revised-2.pdf (MIA)
- Companies Act 2016 (Act 777), reprint as at 1 August 2022 — https://www.ssm.com.my/Pages/Legal_Framework/Document/Companies%20Act%202016_Akta%20777_BI%20(1.8.2022).pdf (SSM)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0