# Audit Adjustments and Your Tax Computation

> Sebab pelarasan audit yang lewat turut mengubah angka cukai selain akaun, bagaimana tetingkap semakan CP204 ditutup sebelum audit selesai, dan bagaimana penalti seksyen 107C(10) sebenarnya dikira.

- Category: audit
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-07-20
- Canonical: https://negaraku.md/audit/audit-adjustments-tax

---

Tiada sesiapa dalam mesyuarat penutup audit (clearance meeting) memikirkan hal cukai.
Perbincangan tertumpu kepada peruntukan stok, kesilapan tarikh potongan (cut-off) dan
sama ada pergerakan akaun pengarah merupakan pendapatan. Kemudian pelarasan itu
direkodkan, untung yang diaudit berubah, dan satu angka yang tiada sesiapa dalam
bilik itu punyai turut berubah sama.

Untung sebelum cukai yang diaudit adalah baris pertama dalam pengiraan Form C.
Setiap pelarasan yang dipersetujui pada akhir audit akan tiba di situ.

## Masalah masa

| Peristiwa | Bila ia berlaku (tahun kewangan berakhir 31 Disember) |
| --- | --- |
| CP204 dikemukakan | 30 hari sebelum tempoh asas bermula |
| Tetingkap semakan CP204 | Bulan keenam, kesembilan dan kesebelas sahaja — Jun, September, November |
| Tempoh asas berakhir | 31 Disember |
| Kerja lapangan audit dan penutup | Februari hingga Mac |
| Pelarasan diketahui | Mac |
| Form C perlu dikemukakan | 31 Julai, ditambah tempoh tambahan e-Filing selama sebulan |

Audit menghasilkan pelarasannya **empat bulan selepas tetingkap semakan terakhir
ditutup**. Tiada mekanisme untuk menyemak semula anggaran secara retrospektif. Apa
sahaja kesan pelarasan itu terhadap pendapatan bercukai, anggaran itu sudah tetap.

Itulah kaitan struktur yang tidak disebut oleh mana-mana laman audit, dan itulah
sebabnya sebuah syarikat dengan audit yang diuruskan dengan baik masih boleh
dikenakan penalti akibat masa audit yang tidak sesuai.

## Bagaimana penalti kurang anggaran sebenarnya berfungsi

Inilah bahagian yang hampir selalu dinyatakan secara salah di mana-mana sahaja.

Seksyen 107C(10) Akta Cukai Pendapatan 1967 (Income Tax Act 1967) **tidak**
mengenakan 10% daripada jumlah kurangan. Apabila cukai kena bayar di bawah sesuatu
taksiran melebihi anggaran yang disemak semula — atau anggaran asal jika tiada
semakan dibuat — sebanyak **lebih daripada 30% daripada cukai kena bayar**,
kenaikan 10% itu dikenakan ke atas jumlah lebihan yang **melangkaui margin 30%**
tersebut.

Contoh pengiraan:

- Cukai kena bayar akhir: **RM500,000**
- Margin 30%: **RM150,000**
- Anggaran dikemukakan: **RM300,000**
- Perbezaan: RM200,000
- Lebihan melangkaui margin: RM200,000 − RM150,000 = **RM50,000**
- Kenaikan pada 10%: **RM5,000**

Sepuluh peratus daripada jumlah kurangan sepatutnya berjumlah RM20,000. Oleh itu,
*safe harbour* (had selamat) ialah anggaran sekurang-kurangnya **70% daripada cukai
akhir** — apa-apa jumlah pada atau melebihi itu tidak dikenakan sebarang penalti.

Peruntukan yang lebih berat ialah **s.107C(10A)**, yang terpakai apabila tiada
anggaran dikemukakan langsung dan tiada taksiran dibangkitkan. Ia mengenakan **10%
daripada keseluruhan cukai kena bayar**, bukan 10% daripada sesuatu lebihan, dan
bagi kebanyakan syarikat jumlah ini jauh lebih besar daripada s.107C(10). Sebuah
syarikat yang langsung tidak memfailkan CP204 berada dalam rejim yang berbeza dan
lebih berat berbanding syarikat yang memfailkan anggaran yang lemah.

## Pelarasan mana yang mengubah cukai, dan mana yang tidak

Bukan setiap pelarasan audit mengubah pendapatan bercukai.

**Mengubahnya:** pembetulan tarikh potongan (cut-off) bagi hasil dan belian, hapus
kira yang boleh ditolak cukai, pengelasan semula antara pembaikan dan perbelanjaan
modal (yang mengubah tuntutan elaun modal), kesilapan dalam perbelanjaan terakru,
dan pembetulan saraan pengarah.

**Tidak mengubahnya secara langsung:** peruntukan am yang memang tidak boleh
ditolak cukai, rosot nilai aset yang tidak layak, perbezaan pertukaran mata wang
belum direalisasi bagi item modal, dan pengelasan semula dalam kunci kira-kira.
Perkara ini mengubah akaun tanpa mengubah pengiraan cukai — tetapi ia mengubah
nota cukai tertangguh.

**Mengubahnya dengan cara yang sering terlepas pandang:** pembetulan kepada daftar
aset tetap. Elaun modal dikira berdasarkan daftar ini, jadi penambahan yang
dikelaskan semula atau pelupusan yang dikesan semasa audit akan mengubah tuntutan
elaun dan caj pengimbangan.

## Apa yang perlu dilakukan

**Buat anggaran berdasarkan ramalan sebenar, bukan angka tahun lalu ditambah
margin.** *Safe harbour* 70% itu murah hati jika ramalan itu jujur, dan tidak
berguna langsung jika angka itu dipilih semata-mata untuk menguruskan aliran
tunai.

**Gunakan bulan kesebelas secara sengaja.** Menjelang November, sebuah syarikat
dengan tahun kewangan berakhir Disember sudah mengetahui keputusan sebelas bulan.
Itulah peluang terakhir untuk membetulkan anggaran, dan itulah tetingkap yang
paling kerap disia-siakan.

**Sediakan draf pengiraan cukai semasa kerja lapangan, bukan selepasnya.** Jika
pengiraan itu disediakan seiring dengan audit, kesan cukai bagi sesuatu pelarasan
yang dicadangkan dapat dilihat semasa mesyuarat penutup, sementara keputusan sama
ada hendak merekodkannya masih boleh dibuat.

**Rekodkan pelarasan tahun lalu.** Pelarasan yang telah dipersetujui tetapi tidak
pernah direkodkan akan muncul semula sebagai perbezaan tahun terdahulu dan turut
menjejaskan anggaran tahun berikutnya.

## Kesilapan lazim

- **Mengira kenaikan s.107C(10) sebagai 10% daripada jumlah kurangan**, yang
  menyebabkan jumlahnya dinyatakan terlalu tinggi secara ketara.
- **Mengelirukan s.107C(10) dengan s.107C(10A).** Peruntukan kedua ialah 10%
  daripada keseluruhan cukai dan terpakai apabila tiada anggaran dikemukakan
  langsung.
- **Menganggap CP204 boleh disemak semula selepas audit selesai.** Tetingkap yang
  ada hanyalah bulan keenam, kesembilan dan kesebelas tempoh asas.
- **Menganggap audit dan pengiraan cukai sebagai proses berturutan.** Kedua-duanya
  sepatutnya berjalan serentak, kerana yang kedua bergantung kepada yang pertama.
- **Mengabaikan kesan elaun modal** akibat pelarasan aset tetap.
- **Menganggap pengecualian audit menghapuskan keperluan substans cukai.** Ia
  menghapuskan keperluan audit, bukan keperluan untuk pengiraan yang boleh
  dipertahankan.

## Seterusnya

Jika pelarasan itu langsung tidak dapat dipersetujui, ketidaksepakatan itu bukan
lagi soal cukai tetapi soal pelaporan — dan di sinilah empat jenis pendapat audit
berperanan.

## Sources

- Income Tax Act 1967 (Act 53), reprint as at 21 May 2024 — https://www.hasil.gov.my/wp-content/uploads/20240521-akta-cukai-pendapatan-1967-akta-53.pdf (LHDN)
- Companies Act 2016 (Act 777), reprint as at 1 August 2022 — https://www.ssm.com.my/Pages/Legal_Framework/Document/Companies%20Act%202016_Akta%20777_BI%20(1.8.2022).pdf (SSM)
- FAQs on Companies Act 2016 and Transitional Issues — Part Q, Audit Exemption — https://www.ssm.com.my/Pages/Legal_Framework/Document/FAQ-AUDIT-EXEMPTION.pdf (SSM)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0