Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) ialah badan berkanun Kerajaan Malaysia yang ditubuhkan pada 22 Jun 1956 di Johor Bahru untuk membina dan memperkaya bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. DBP dinaikkan taraf menjadi badan berkanun melalui Ordinan Dewan Bahasa dan Pustaka 1959, kini di bawah Akta 213. Antara peranannya ialah menyeragamkan ejaan dan istilah, menerbitkan kamus rasmi seperti Kamus Dewan Perdana, dan mengurus Anugerah Sastera Negara yang menganugerahkan gelaran Sasterawan Negara.
- DBP ditubuhkan pada 22 Jun 1956 di Johor Bahru, asalnya bernama Balai Pustaka
- Ia menjadi badan berkanun melalui Ordinan Dewan Bahasa dan Pustaka 1959, kini dirujuk sebagai Akta 213
- Akta 930 (Pindaan dan Perluasan) 1995 meluaskan lagi fungsi DBP
- Anugerah Sastera Negara bermula pada 1981, dengan Keris Mas sebagai penerima pertama
- Kamus Dewan Perdana ialah kamus rujukan digital rasmi DBP yang boleh diakses percuma dalam talian
Untuk siapa: Pelajar, penulis, penterjemah, guru, dan sesiapa yang ingin memahami peranan rasmi DBP dalam bahasa dan sastera Melayu.
Dalam halaman ini
Setiap kali anda menyemak ejaan sesuatu perkataan Melayu, menemui istilah sains yang baharu, atau membaca gelaran seorang Sasterawan Negara, ada satu institusi di sebalik tabir: Dewan Bahasa dan Pustaka.
Apakah Dewan Bahasa dan Pustaka?
Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) ialah badan berkanun Kerajaan Malaysia yang bertanggungjawab membina, memperkaya, dan menyeragamkan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. Ia ditubuhkan pada 22 Jun 1956 di Johor Bahru, pada mulanya sebagai jabatan kecil bernama Balai Pustaka di bawah Kementerian Pelajaran, dalam suasana negara menuju kemerdekaan.
Berikutan Kongres Bahasa dan Persuratan Melayu Ketiga pada September 1956, kerajaan menamakan semula badan itu sebagai Dewan Bahasa dan Pustaka dan menaikkan tarafnya. Pada 1959, DBP dijadikan badan berkanun melalui Ordinan Dewan Bahasa dan Pustaka 1959 — memberikannya autonomi untuk menggubal dasar, membina program bahasa, dan menjalankan penerbitan sendiri.
Bagaimanakah DBP berkembang?
Perjalanan awal DBP boleh diringkaskan seperti berikut:
| Tahun | Peristiwa |
|---|---|
| 1956 | Ditubuhkan di Johor Bahru; dinamakan semula daripada Balai Pustaka |
| 1957 | Berpindah ke Kuala Lumpur, di Jalan Young |
| 1959 | Dinaikkan taraf menjadi badan berkanun melalui Ordinan DBP 1959 |
| 1962 | Berpindah ke ibu pejabat sendiri di Jalan Lapangan Terbang Lama (kemudian dinamakan semula Jalan Dewan Bahasa) |
| 2002 | Berpindah ke Menara DBP yang baharu |
Asas undang-undangnya kini dirujuk sebagai Akta 213 (Akta Dewan Bahasa dan Pustaka 1959, disemak 1978). Fungsinya diperluas lagi melalui Akta 930, iaitu Akta DBP (Pindaan dan Perluasan) 1995.
Apakah fungsi utamanya?
DBP mempunyai mandat yang luas dalam bahasa dan sastera Melayu. Antara peranan utamanya:
- Membina dan menyeragamkan bahasa — mengembangkan bahasa Melayu dalam semua bidang, termasuk sains dan teknologi, serta menetapkan ejaan dan istilah rasmi.
- Menerbitkan kamus dan buku — menghasilkan kamus rujukan negara serta pelbagai bahan bacaan dan penerbitan ilmiah.
- Memajukan kesusasteraan — menggalakkan bakat sastera dalam bahasa kebangsaan melalui hadiah dan anugerah.
- Menjalankan penyelidikan bahasa — sebagai rujukan berautoriti bagi bahasa Melayu di dalam dan luar negara.
Apakah kamus dan anugerahnya yang utama?
Kamus rujukan digital rasmi DBP ialah Kamus Dewan Perdana, yang boleh diakses secara percuma dalam talian di kamus.dbp.gov.my. Portal ini merupakan sebahagian daripada agenda transformasi digital DBP untuk menyediakan platform rujukan bahasa Melayu yang komprehensif dan mudah dicapai oleh semua lapisan masyarakat.
Dalam bidang sastera, DBP mengurus Anugerah Sastera Negara, iaitu pengiktirafan tertinggi bagi penulis dalam bahasa Melayu. Anugerah ini bermula pada 1981, dengan Keris Mas (Dr. Kamaludin Muhammad) sebagai penerima pertama. Penerimanya dikurniakan gelaran Sasterawan Negara dan pelbagai bentuk penghargaan, termasuk hadiah wang tunai RM60,000, elaun bulanan RM5,000, serta sokongan untuk penerbitan dan penterjemahan karya. Setakat 2026, sebanyak 16 tokoh telah menerima anugerah ini, dengan Mana Sikana (Dr. Abdul Rahman Napiah) diumumkan sebagai penerima ke-16 pada 28 April 2026.
What’s next
Untuk memahami kedudukan perlembagaan bahasa yang dijaga oleh DBP, baca rencana tentang bahasa Melayu dan sejarah tulisan Jawi. Untuk rujukan bahasa harian, layari portal Kamus Dewan Perdana di kamus.dbp.gov.my, dan semak laman rasmi DBP di dbp.gov.my untuk maklumat terkini tentang anugerah, program, dan penerbitannya.
Bilakah DBP ditubuhkan?
DBP ditubuhkan pada 22 Jun 1956 di Johor Bahru, asalnya sebagai sebuah jabatan kecil bernama Balai Pustaka di bawah Kementerian Pelajaran. Ia dinamakan semula sebagai Dewan Bahasa dan Pustaka berikutan Kongres Bahasa dan Persuratan Melayu Ketiga pada September 1956.
Apakah asas undang-undang DBP?
DBP dinaikkan taraf menjadi badan berkanun melalui Ordinan Dewan Bahasa dan Pustaka 1959, yang kini dirujuk sebagai Akta 213 (Akta Dewan Bahasa dan Pustaka 1959, disemak 1978). Fungsinya diperluas lagi melalui Akta 930, Akta DBP (Pindaan dan Perluasan) 1995.
Apakah Anugerah Sastera Negara?
Anugerah Sastera Negara ialah anugerah tertinggi DBP kepada sasterawan yang menulis dalam bahasa Melayu dan menyumbang secara cemerlang kepada kesusasteraan negara. Ia bermula pada 1981 dengan Keris Mas (Dr. Kamaludin Muhammad) sebagai penerima pertama; penerima memperoleh gelaran Sasterawan Negara.
Apakah kamus rasmi DBP?
Kamus Dewan Perdana ialah kamus rujukan digital rasmi DBP, sebahagian daripada agenda transformasi digital untuk menyediakan platform rujukan bahasa Melayu yang komprehensif dan boleh diakses percuma di kamus.dbp.gov.my.
Perkara berikut sengaja tidak dinyatakan atau diterangkan secara umum sahaja sehingga disahkan oleh pakar bidang:
- Jumlah kumulatif penerima Anugerah Sastera Negara (dinyatakan 16 setakat 2026); sahkan tiada penerima ke-17 diumumkan selepas tarikh kemas kini.
- Nama jalan ibu pejabat 1962 (Jalan Lapangan Terbang Lama, kemudian dinamakan semula Jalan Dewan Bahasa) — sahkan tarikh penamaan semula dengan sumber rasmi DBP.
- Tarikh perpindahan ke Kuala Lumpur (1957, Jalan Young) dan ke Menara DBP (2002) — sahkan tahun tepat dengan halaman sejarah rasmi DBP.
- Butiran hadiah Anugerah Sastera Negara (RM60,000 tunai, elaun bulanan RM5,000) — sahkan jumlah terkini kerana nilai boleh dikemas kini dari semasa ke semasa.
Sumber
- Pengenalan — Sejarah Dewan Bahasa dan Pustaka — Dewan Bahasa dan Pustaka
- Akta — Dewan Bahasa dan Pustaka — Dewan Bahasa dan Pustaka
- Anugerah Sastera Negara — Dewan Bahasa dan Pustaka
- Kamus Dewan Perdana dalam Talian — Dewan Bahasa dan Pustaka
- Mana Sikana diumumkan sebagai penerima Sasterawan Negara Ke-16 — Radio Televisyen Malaysia (RTM)
Sejarah perubahan
| Versi | Tarikh | Perubahan | Oleh |
|---|---|---|---|
| 01.00 | 1 Ogo 2026 | Approved and published. | — |