# Chetti Melaka: Komuniti Peranakan India Melaka

> Chetti Melaka ialah komuniti Peranakan India yang beragama Hindu Saivite di Kampung Chetti, Melaka — keturunan pedagang Tamil zaman Kesultanan Melaka yang berkahwin dengan wanita Melayu dan Cina, bertutur kreol berasaskan Melayu, dan kini berdepan risiko lenyap.

- Category: arts-culture
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-08-01
- Canonical: https://negaraku.md/arts-culture/chetti-melaka

---

Di sebuah kampung tua di Jalan Gajah Berang, Melaka, ada sekumpulan keluarga yang bersembahyang kepada Dewa Siva, berpakaian seperti orang Melayu, memasak kari beraroma santan, dan bertutur dalam bahasa Melayu yang disendat perkataan Tamil. Mereka bukan India, bukan Melayu, bukan Cina — mereka Chetti Melaka, dan bilangan mereka semakin sedikit.

## Siapa Chetti Melaka?

Chetti Melaka — juga dieja **Chitty** — ialah komuniti **Peranakan India**. Nenek moyang mereka ialah pedagang **Tamil** dari selatan India yang datang berniaga dan menetap di Melaka sekitar zaman **Kesultanan Melayu Melaka** (abad ke-15 hingga ke-16). Kerana kebanyakan pedagang itu datang tanpa keluarga, mereka berkahwin dengan wanita tempatan berketurunan **Melayu dan Cina**, lalu lahirlah sebuah komuniti kacukan yang bertahan menerusi zaman penjajahan Portugis, Belanda dan British.

Perkataan "Chetti" atau "Chitty" berasal daripada bahasa Tamil yang bermaksud *pedagang* — mengingatkan asal-usul mereka sebagai golongan saudagar. Seperti komuniti Peranakan Cina (Baba-Nyonya), Chetti Melaka menyerap banyak unsur tempatan tetapi tetap mengekalkan teras identiti leluhur mereka.

## Apa yang membezakan mereka?

Yang paling menonjol ialah gabungan **agama Hindu dengan cara hidup Melayu**. Chetti Melaka kekal sebagai penganut Hindu aliran **Saivite**, iaitu pemuja **Dewa Siva**, sementara pakaian, makanan dan bahasa harian mereka sebahagian besarnya Melayu.

| Unsur | Ciri Chetti Melaka |
| --- | --- |
| Agama | Hindu aliran Saivite (pemuja Dewa Siva) |
| Bahasa | Kreol campuran Melayu Bazaar, Tamil dan Cina |
| Pakaian & masakan | Berteraskan Melayu, dengan sentuhan rempah India |
| Petempatan | Kampung Chetti, Jalan Gajah Berang, Melaka |

Bahasa mereka menarik: satu **kreol** yang oleh para pengkaji digambarkan sebagai campuran Melayu Bazaar, Tamil dan Cina — misalnya *nenek* (Melayu) untuk nenek, tetapi *thatha* (Tamil) untuk datuk. Ironinya, bahasa **Tamil** sendiri kini hampir tidak lagi dituturkan dalam kehidupan seharian; ia bertahan terutamanya dalam upacara keagamaan.

## Apa perayaan utama mereka?

Chetti Melaka meraikan pesta Hindu seperti **Deepavali**, **Bhogi** dan **Pongal**. Perayaan tahunan terbesar mereka ialah **Sembahyang Dato Chachar**, dikenali juga sebagai **Megammay Thiruvizha** — pemujaan Dewi **Mariamman**. Perayaan selama kira-kira seminggu ini dipusatkan di **Kuil Sri Muthu Mariamman** di Gajah Berang dan menarik ribuan penganut; menurut liputan *The Star* pada 2012, ia berlangsung sekitar bulan **April**. (Tarikh sebenar berubah setiap tahun mengikut kalendar Tamil.)

## Mengapa warisan mereka terancam?

Ini bahagian yang paling membimbangkan. Menurut Lembaga Warisan Negara Singapura (Roots), komuniti Chetti Melaka di Melaka susut daripada kira-kira **400 keluarga pada 1980-an kepada kurang 50 keluarga** hari ini. Sebuah laporan *Free Malaysia Today* pula menganggarkan hanya sekitar **20 hingga 30 keluarga** masih menetap di Kampung Chetti — angka yang lebih rendah, tetapi kedua-dua sumber menggambarkan komuniti yang semakin kecil. Di samping itu, kira-kira **5,000** orang keturunan Chetti dianggarkan tinggal di Singapura.

Para pengkaji mengaitkan kemerosotan ini dengan **perkahwinan campur** di luar komuniti, **penghijrahan keluar** untuk mencari kerja, dan generasi muda yang semakin **hilang hubungan dengan akar Chetti** mereka. Kerana komuniti ini kecil dan tidak diketahui ramai, ada yang menggelarnya "puak yang hilang" — sebuah budaya yang berdepan risiko lenyap.

Ada usaha untuk memeliharanya. Menurut *Free Malaysia Today*, Kampung Chetti telah diberi perlindungan sebagai **kawasan warisan pada Jun 2000**, setaraf dengan Perkampungan Portugis dan Kampung Morten di Melaka. (Sumber yang dipetik tidak menyatakan asas perundangan tepat bagi perlindungan itu, yang mendahului Akta Warisan Kebangsaan 2005.) Sebuah muzium kecil di pintu masuk kampung dilaporkan memaparkan artifak serta gambar lama komuniti ini.

## Apa seterusnya

- Baca tentang [Peranakan Baba-Nyonya](/ms/arts-culture/peranakan), komuniti kacukan Melaka yang lebih dikenali dan setali dengan kisah Chetti.
- Fahami latar [masyarakat Tamil di Malaysia](/ms/arts-culture/tamil-in-malaysia), akar India yang menjadi asal-usul Chetti Melaka.
- Kunjungi **Kampung Chetti** di Jalan Gajah Berang, Melaka untuk melihat sendiri sebuah komuniti warisan yang masih hidup.

## Sources

- Chetti Melaka of the Straits: Rediscovering Peranakan Indian Communities — https://www.roots.gov.sg/stories-landing/stories/chetti-melaka (Roots — National Heritage Board, Singapore)
- The fascinating history of the Chitty's of Melaka — https://www.freemalaysiatoday.com/category/leisure/2018/12/12/the-fascinating-history-of-the-chittys-of-melaka (Free Malaysia Today)
- Time for cleansing 200-year-old temple to hold week-long prayer activities — https://www.thestar.com.my/news/community/2012/04/27/time-for-cleansing-200yearold-temple-to-hold-weeklong-prayer-activities (The Star)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0