# FELDA: Skim Penempatan Tanah Malaysia

> FELDA membuka tanah pedalaman dan menempatkan keluarga luar bandar yang miskin untuk mengusahakan getah dan kelapa sawit — satu model penempatan tanah yang mengubah wajah ekonomi luar bandar Malaysia sejak 1956.

- Category: agriculture
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-08-01
- Canonical: https://negaraku.md/agriculture/felda-land-settlement-scheme

---

Bayangkan sebuah keluarga miskin dipindahkan ke hutan yang baru ditebang, diberi sebidang tanah dan upah bulanan, lalu diminta menunggu bertahun-tahun sehingga pokok getah atau kelapa sawit mereka matang. Itulah tawaran yang mengubah kehidupan lebih 100,000 keluarga luar bandar Malaysia — dan enjinnya ialah FELDA.

## Apa itu FELDA dan mengapa ia ditubuhkan?

Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan (FELDA) ditubuhkan pada **1 Julai 1956** di bawah **Ordinan Kemajuan Tanah 1956**. Matlamatnya jelas dan mendesak pada zaman awal kemerdekaan: membasmi kemiskinan luar bandar dengan membuka tanah baharu untuk pertanian dan menempatkan keluarga miskin sebagai peneroka.

Skim ini merupakan jawapan dasar era awal kemerdekaan kepada masalah tanah dan kemiskinan yang membelenggu penduduk luar bandar. Skim pertama, **Rancangan Kemajuan Tanah Air Lanas di Kelantan**, dibuka pada **Mac 1957** dan menempatkan kira-kira 400 peneroka merentasi 1,680 hektar. Dari benih itu, FELDA berkembang menjadi salah satu program penempatan semula luar bandar terbesar di dunia.

Skop rancangan ini mengubah bukan sahaja ekonomi keluarga, tetapi juga geografi sosial negara — puluhan bandar kecil dan komuniti baharu tumbuh di kawasan yang dahulunya hutan. (Naratif dasar ekonomi yang lebih luas berkaitan komposisi kaum peneroka dibincangkan secara berasingan; artikel ini kekal pada aspek institusi dan sejarah.)

## Bagaimana model penempatan tanah FELDA berfungsi?

Modelnya berstruktur dan bersifat jangka panjang. Setiap keluarga peneroka menerima sebidang tanah tanaman untuk ditanam getah atau kelapa sawit, ditambah lot kediaman di kampung berkelompok. Kerajaan membayar upah kepada peneroka sepanjang tempoh tanaman belum matang, dan peneroka kemudian membayar balik kos pembangunan tanah secara ansuran seperti gadai janji.

Sebaik tanaman mengeluarkan hasil, peneroka menjual buah tandan segar atau getah melalui sistem FELDA, memperoleh pendapatan yang lebih stabil berbanding pertanian sara diri. Struktur berkelompok ini juga membolehkan kerajaan menyediakan sekolah, klinik, jalan dan bekalan air secara berpusat.

Berikut ialah peristiwa penting dalam perkembangan FELDA:

| Tahun | Peristiwa |
| --- | --- |
| 1956 | FELDA ditubuhkan (1 Julai) di bawah Ordinan Kemajuan Tanah 1956 |
| 1957 | Skim pertama, Rancangan Air Lanas, Kelantan (Mac) — kira-kira 400 peneroka, 1,680 hektar |
| 1990 | Pengambilan peneroka baharu berhenti; kira-kira 114,400 keluarga ditempatkan di sekitar 500,000 hektar |
| 2012 | Felda Global Ventures disenaraikan di Bursa Malaysia (28 Jun) dalam IPO RM9.93 bilion |

## Mengapa FELDA berhenti mengambil peneroka baharu?

Menjelang **1990**, tugas asal FELDA — menempatkan keluarga miskin di tanah baharu — pada dasarnya telah selesai. Kira-kira **114,400 keluarga** telah ditempatkan di sekitar **500,000 hektar** tanah rancangan. Selepas tahun itu, FELDA tidak lagi membuka penempatan peneroka baharu dan beralih menjadi badan berkanun yang menjana pendapatan sendiri melalui pelbagai anak syarikat.

Antara entiti korporat yang dibentuk untuk menguruskan perkhidmatan peneroka dan usaha komersial termasuk Koperasi Permodalan FELDA (KPF) dan Felda Holdings Berhad. Peralihan ini menandakan FELDA berubah daripada agensi penempatan kepada sebuah kumpulan perladangan dan pelaburan bersaiz besar.

## Bagaimana tanah FELDA dimiliki dan diwarisi?

Di sinilah letaknya salah satu isu paling berlarutan. Tanah peneroka tertakluk kepada **Akta Tanah (Kawasan Penempatan Berkelompok) 1960**, yang direka untuk mengekalkan lot sebagai unit ekonomi yang berdaya maju. Dua sekatan utamanya kini menjadi punca ketegangan generasi:

- **Had bilangan pemilik.** Akta mengehadkan bilangan individu yang boleh didaftarkan sebagai pemilik sesuatu lot, walaupun seorang peneroka meninggalkan ramai waris. (Cadangan menetapkan had khusus kepada dua nama waris ialah sebahagian pindaan yang sedang dikaji pada 2026 — lihat bahagian di bawah — dan bukan kedudukan undang-undang semasa yang ditetapkan dalam sumber yang dirujuk.)
- **Larangan pecah bahagian.** Lot tidak boleh dipecah atau dibahagi kecil, jadi waris tidak boleh mewarisi tanah mengikut bahagian masing-masing di bawah undang-undang pusaka biasa.
- **Amalan pentadbir.** Apabila seorang peneroka meninggal dunia, seorang pentadbir sering dilantik untuk memegang tanah bagi pihak waris lain — satu amanah yang boleh menimbulkan pertikaian jika tidak dilaksanakan dengan adil.

Kesannya, ramai generasi kedua terperangkap: mereka mewarisi kepentingan dalam tanah tetapi tidak dapat memilikinya secara berasingan, membina rumah sendiri, atau menyelesaikan harta pusaka dengan mudah. Isu ini telah menjadi tumpuan kajian dasar dan tuntutan pembaharuan selama bertahun-tahun.

## Apakah hubungan FELDA dengan FGV Holdings?

Untuk meningkatkan pulangan daripada ladang yang luas, FELDA menubuhkan lengan pelaburannya, **Felda Global Ventures (kini FGV Holdings)**. Ia disenaraikan di Bursa Malaysia pada **28 Jun 2012** dalam tawaran awam permulaan bernilai **RM9.93 bilion** — dilaporkan sebagai IPO kedua terbesar di dunia pada tahun itu selepas Facebook.

Pada masa penyenaraian, FGV menguruskan kira-kira **500,000 hektar** yang diusahakan oleh sekitar **112,600 peneroka**, ditambah kira-kira 355,864 hektar tanah pajakan di Malaysia. Selepas itu, kumpulan ini mengembangkan pegangannya melalui pemerolehan di Malaysia dan Indonesia.

Hubungan antara peneroka dan FGV kekal rumit. Prestasi saham dan sebahagian pelaburan bukan perladangan menimbulkan persoalan tentang sejauh mana penyenaraian itu benar-benar memberi manfaat kepada peneroka — satu perdebatan yang berterusan dalam wacana awam dan siasatan dasar.

## Apa yang seterusnya

Isu tanah generasi kedua kini kembali ke meja dasar. Pada Julai 2026, kerajaan mengumumkan kajian semula **Akta Tanah (Kawasan Penempatan Berkelompok) 1960**, dengan Timbalan Perdana Menteri Ahmad Zahid Hamidi menyatakan pindaan itu menyasarkan keperluan perumahan generasi baharu. Antara cadangan yang dikaji: menghadkan pendaftaran waris kepada dua nama dengan seorang wakil pentadbir, dan membenarkan lebih daripada satu unit rumah di satu lot kediaman tertakluk kelulusan negeri.

Pada masa yang sama, pengeluaran geran tanah kepada peneroka hampir selesai: setakat Julai 2026, **109,104 daripada 112,638 peneroka (96.86%)** telah menerima geran tanah mereka.

Bagi peneroka dan generasi kedua, langkah praktikal yang wajar termasuk memastikan status geran tanah keluarga, memahami sekatan Akta 1960 sebelum merancang pusaka, dan mengikuti perkembangan pindaan yang sedang dikaji. Pantau laman rasmi FELDA dan pengumuman kerajaan untuk butiran pindaan yang muktamad.

## Sources

- Mengenai FELDA (About FELDA) — https://www.felda.gov.my/en/public/felda/about-felda (Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan (FELDA))
- Cover Story: The evolution of FELDA — https://theedgemalaysia.com/article/cover-story-evolution-felda (The Edge Malaysia)
- Felda land rules up for review as govt looks at housing needs of new generation — https://www.malaymail.com/news/malaysia/2026/07/14/felda-land-rules-up-for-review-as-govt-looks-at-housing-needs-of-new-generation/227575 (Malay Mail)
- From Settlers to Successors: Navigating Inheritance Restrictions on FELDA Land Ownership — https://intrest.utm.my/index.php/intrest/article/view/437 (International Journal of Real Estate Studies (Universiti Teknologi Malaysia))

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0